Nhận một lời mời ghi “thử việc hưởng 85%”, hoặc một ca làm thêm trả theo giờ, bạn thường chỉ quan tâm tới một con số: cuối tháng về tay bao nhiêu. Lương thử việc (85%) và lương part-time theo giờ là hai cách trả lương khác nhau, mỗi cách có căn cứ pháp lý và cách tính riêng. Bài này giải nghĩa từng thuật ngữ theo Bộ luật Lao động 2019 và mức lương tối thiểu vùng hiện hành, kèm ví dụ tính tay.
Lương thử việc (85%) là gì, và vì sao 85% chỉ là mức sàn
Lương thử việc là tiền lương trả trong thời gian thử việc, trước khi bước vào hợp đồng chính thức. Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định tiền lương trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Con số 85% vì vậy là mức sàn: doanh nghiệp có thể trả cao hơn nếu thỏa thuận, nhưng không được trả thấp hơn.
Bạn tính thử với số liệu của bạn trên Tính lương thử việc (85%) & lương part-time theo giờ của Công Cụ Việt. Ví dụ xuyên suốt: lương chính thức 12.000.000 đồng/tháng, phụ cấp cố định 1.000.000 đồng/tháng, hưởng 85% trong 2 tháng. Phần lương thử việc bằng 12.000.000 x 85% = 10.200.000 đồng/tháng. Nếu phụ cấp cũng hưởng 85%, phần phụ cấp là 850.000 đồng, tổng là 11.050.000 đồng/tháng. Nếu phụ cấp hưởng đủ, tổng là 11.200.000 đồng/tháng. Chỉ một thay đổi về cách hưởng phụ cấp đã làm thu nhập chênh 150.000 đồng/tháng. Câu hỏi về cách hưởng phụ cấp vì vậy quan trọng không kém tỷ lệ 85%.
Lương thử việc tháng = lương chính thức x tỷ lệ hưởng + phụ cấp theo cách hưởng đã thỏa thuận
Thời gian thử việc có trần tại Điều 25: chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và không vượt các giới hạn sau:
| Công việc | Thời gian thử việc tối đa |
|---|---|
| Người quản lý doanh nghiệp | 180 ngày |
| Trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên | 60 ngày |
| Trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ | 30 ngày |
| Các công việc khác | 06 ngày làm việc |
Hai điểm nữa thường bị bỏ sót: khoản 2 Điều 24 không áp dụng thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng, và theo Điều 27, trong thời gian thử việc mỗi bên đều có quyền hủy bỏ mà không cần báo trước và không phải bồi thường; nếu người lao động đáp ứng yêu cầu thì hợp đồng được tiếp tục thực hiện. Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động, là văn bản bạn đối chiếu thêm khi cần tra cứu quy định hướng dẫn.
Hợp đồng và chồng đồng xu, gợi ý mức sàn 85% trong thời gian thử việc.
Lương part-time theo giờ tính ra sao, và khác gì làm trọn thời gian
Lương part-time theo giờ là tiền lương trả theo số giờ làm việc thực tế, dành cho người lao động làm việc không trọn thời gian. Điều 32 định nghĩa người lao động làm việc không trọn thời gian là người có thời gian làm việc ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường, do hai bên thỏa thuận khi giao kết hợp đồng lao động. Khoản 3 Điều 32 quy định người này được hưởng lương và bình đẳng với người làm việc trọn thời gian về quyền, nghĩa vụ và cơ hội, không bị phân biệt đối xử. Mốc so sánh tại Điều 105: không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần.
Ví dụ xuyên suốt: đơn giá 25.000 đồng/giờ, lịch làm 20 giờ/tuần, kéo dài 4 tuần. Thu nhập tuần bằng 25.000 x 20 = 500.000 đồng. Tổng 4 tuần là 500.000 x 4 = 2.000.000 đồng, với tổng số giờ là 80 giờ. Ngoài tổng kỳ, hai con số khác hay gây nhầm lẫn là bình quân tháng và mức tương đương toàn thời gian: bình quân tháng bằng 500.000 x 52/12 = 2.166.667 đồng, cao hơn tổng 4 tuần vì một tháng bình quân dài hơn 4 tuần; mức tương đương toàn thời gian bằng 25.000 x 208 = 5.200.000 đồng/tháng, chỉ mô tả cùng đơn giá trên 208 giờ, không phải khoản chắc chắn nhận được khi chỉ làm 20 giờ/tuần.
Thu nhập tuần = đơn giá giờ x số giờ mỗi tuần; tổng kỳ = thu nhập tuần x số tuần
Đơn giá giờ còn cần đối chiếu với lương tối thiểu vùng. Theo Điều 3 Nghị định 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu giờ là vùng I 25.500 đồng/giờ, vùng II 22.700 đồng/giờ, vùng III 20.000 đồng/giờ, vùng IV 17.800 đồng/giờ. Đơn giá 25.000 đồng/giờ trong ví dụ cao hơn ngưỡng vùng II (22.700 đồng/giờ), nhưng thấp hơn ngưỡng vùng I (25.500 đồng/giờ). Vùng áp dụng xác định theo địa bàn hoạt động của người sử dụng lao động, nên kiểm tra đúng vùng trước khi kết luận.
Đồng hồ và chồng đồng xu, gợi ý thu nhập part-time tính theo giờ.
Đồng hồ và chồng đồng xu, gợi ý thu nhập part-time tính theo giờ.
Các thuật ngữ liên quan cần biết trước khi ký
Lương gộp và lương thực nhận là cặp thuật ngữ dễ gây hiểu lầm khi đọc lời mời. Lương gộp là số tiền trước các khoản khấu trừ, còn lương thực nhận là khoản còn lại sau thuế và bảo hiểm. Các con số tính tay trong bài này, cũng như kết quả của công cụ, đều là lương gộp, vì vậy bạn đối chiếu thêm bảng khấu trừ trước khi chốt ngân sách.
Lương tối thiểu vùng là mức thấp nhất dùng làm cơ sở thỏa thuận và trả lương. Điều 90 quy định mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Khi đọc một lời mời, bạn kiểm tra hai mốc: lương chính thức của công việc có thấp hơn mức tối thiểu vùng hay không, và lương thử việc có đạt ít nhất 85% mức lương của công việc đó hay không. Đạt một mốc nhưng trượt mốc còn lại vẫn chưa đủ để yên tâm ký.
Thử việc một lần cho một công việc là thuật ngữ cần nhớ theo đúng nghĩa đen của Điều 25: hết đợt thử việc, doanh nghiệp không mở thêm một đợt nữa cho đúng công việc đó. Người làm việc không trọn thời gian vẫn giao kết hợp đồng lao động như người làm trọn thời gian. Hai điểm này giúp bạn phân biệt thỏa thuận đúng luật với thỏa thuận kéo dài thử việc hoặc né hợp đồng bằng danh xưng part-time.
Phần tiền dư mỗi tháng đi đâu cũng là câu hỏi thực tế. Cách đọc tiền lãi từ gốc, lãi suất và kỳ hạn có trong bài Lãi gửi tiết kiệm ngân hàng là gì, định nghĩa, công thức và ví dụ minh họa, cách kiểm tra lại từng con số có trong bài Lãi gửi tiết kiệm ngân hàng bằng số liệu mẫu và cách kiểm tra kết quả, và các tình huống nên xem lại sổ có trong bài Khi nào cần quan tâm đến lãi gửi tiết kiệm ngân hàng, tình huống thực tế và dấu hiệu nhận biết.
Phiếu lương và các ghim vùng, gợi ý việc đối chiếu lương với mức tối thiểu vùng.
Tính thử bằng công cụ của Công Cụ Việt, rồi đối chiếu trước khi ký
Trước khi trả lời một lời mời, bạn mở Tính lương thử việc (85%) & lương part-time theo giờ và nhập đúng số liệu trong lời mời. Nhập đúng ví dụ trong bài, 12.000.000 đồng lương chính thức cộng 1.000.000 đồng phụ cấp hưởng 85%, bạn sẽ thấy con số 11.050.000 đồng/tháng khớp với phép tính tay ở đầu bài. Chuyển phụ cấp sang hưởng đủ, con số đổi thành 11.200.000 đồng/tháng, đúng với chênh lệch 150.000 đồng đã tính. Đối chiếu kết quả công cụ với phép tính tay giúp phát hiện cấu phần bị cộng hai lần hoặc phụ cấp bị tính sai cách hưởng.
Checklist áp dụng nhanh
- Hỏi rõ lương chính thức đã gồm phụ cấp hay chưa, và từng khoản phụ cấp hưởng theo tỷ lệ hay hưởng đủ.
- Đối chiếu thời gian thử việc với trần của Điều 25 theo đúng chức danh, và đơn giá giờ với mức tối thiểu vùng nơi bạn làm việc.
- Tính thử cả hai cách hưởng phụ cấp và cả tổng kỳ lẫn bình quân tháng với part-time trước khi chốt ngân sách tháng đầu tiên.
Thử việc lần hai cho cùng một công việc có được không?
Điều 25 chỉ cho thử việc một lần đối với một công việc. Hết đợt thử việc, hai bên hoặc tiếp tục hợp đồng, hoặc hủy bỏ theo Điều 27, chứ không mở thêm một đợt thử việc mới cho đúng công việc đó. Chuyển sang một công việc khác hẳn thì đó là một công việc mới, và thỏa thuận thử việc được xem xét lại theo công việc mới đó.
Làm part-time có phải ký hợp đồng và có quyền như nhân viên toàn thời gian không?
Việc làm việc không trọn thời gian do hai bên thỏa thuận khi giao kết hợp đồng lao động, theo khoản 2 Điều 32. Khoản 3 cùng điều quy định người này được hưởng lương và bình đẳng với người làm việc trọn thời gian về quyền, nghĩa vụ và cơ hội, không bị phân biệt đối xử. Danh xưng part-time chỉ mô tả thời gian làm việc ngắn hơn.
Phụ cấp hưởng đủ thì tổng lương thử việc có giảm đúng 15% không?
Với ví dụ xuyên suốt, mức chính thức gồm phụ cấp là 13.000.000 đồng/tháng. Phụ cấp hưởng đủ cho tổng thử việc 11.200.000 đồng/tháng, tức giảm 1.800.000 đồng, khoảng 13,8%. Tỷ lệ 85% chỉ áp cho phần lương, nên tổng gói giảm bao nhiêu phụ thuộc vào tỷ trọng phụ cấp và cách hưởng của từng khoản. So sánh hai lời mời vì vậy cần so cả cấu phần.
Máy tính và danh sách kiểm tra, gợi ý việc tính thử trước khi ký.
Các con số trong bài là ví dụ tính toán theo công thức và văn bản nêu trong bài, không thay thế tư vấn pháp lý.
Khi đã nắm rõ các thuật ngữ, bạn có thể đi tiếp tới bài Quy trình tính lương thử việc 85% và lương part-time theo giờ cho người mới để tính từng bước bằng tay với đúng ví dụ trong bài, rồi đối chiếu kết quả với hợp đồng và mức tối thiểu vùng trước khi ký.
