Nhìn vào sao kê thẻ tín dụng, câu hỏi đầu tiên của nhiều người không phải là trả bao nhiêu, mà là trả như vậy thì bao giờ mới hết nợ. Bài viết này đi từng bước của quy trình tính thời gian trả hết nợ thẻ tín dụng, dùng một ví dụ xuyên suốt để bạn đối chiếu ngay với thẻ của bạn: dư nợ 20.000.000 đồng, lãi suất 30%/năm, khoản trả dự kiến 1.000.000 đồng/tháng.
Chuẩn bị: 3 con số phải gom trước khi tính
Bước chuẩn bị quyết định gần hết độ tin cậy của kết quả, vì một con số đầu vào sai sẽ kéo cả kế hoạch lệch theo. Ba con số cần gom là dư nợ, lãi suất năm và khoản trả dự kiến mỗi tháng, tất cả đều lấy tại cùng một thời điểm.
Dư nợ là số tiền còn nợ tại mốc bạn chọn, và mốc này cần nói rõ. Dư nợ trên sao kê chốt cuối kỳ có thể khác dư nợ hiện tại nếu sau ngày chốt bạn đã chi tiêu thêm hoặc đã trả một phần. Hạn mức thẻ lại là chuyện khác hẳn: đó là giới hạn tín dụng ngân hàng cấp, không phải số tiền bạn đang nợ, nên nhập hạn mức vào chỗ của dư nợ sẽ cho ra một kế hoạch không liên quan đến khoản cần trả. Cách gom chắc chắn nhất là lấy dư nợ cuối kỳ trên sao kê gần nhất, cộng thêm giao dịch sau ngày chốt và trừ khoản đã trả nếu có.
Lãi suất năm, thường ghi là APR, phải lấy từ sao kê hoặc hợp đồng thẻ của bạn, không lấy con số mặc định hiển thị sẵn trên bất kỳ công cụ nào. Một điểm nhiều người hiểu chưa đúng là trần lãi suất 20%/năm trong Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015. Mức trần đó áp cho thỏa thuận vay dân sự thông thường, còn lãi suất thẻ tín dụng chịu sự điều chỉnh của Luật Các tổ chức tín dụng, trong đó tổ chức tín dụng và khách hàng được thỏa thuận lãi suất và phí. Thực tế biểu phí đang công bố cho thấy mức lãi trong hạn phổ biến từ 30%/năm đến 37%/năm: biểu phí ACB ghi 30%/năm và 35%/năm tùy hạng thẻ, biểu phí OCB ghi 37%/năm, biểu phí VIB One Card ghi 2,54%/tháng đến 3,71%/tháng kèm thời gian miễn lãi lên đến 55 ngày. Mức 30%/năm trong ví dụ nằm trong khoảng này, và bạn cần thay bằng đúng mức ghi trên thẻ của bạn.
Con số thứ ba là khoản trả dự kiến mỗi tháng, tức số tiền bạn thật sự duy trì được trong nhiều tháng, không phải mức tối thiểu ngân hàng yêu cầu. Bài giải thích các thuật ngữ trả nợ thẻ phân biệt rõ dư nợ, APR và khoản trả cố định. Thông tư 19/2016/TT-NHNN yêu cầu hợp đồng thẻ phải ghi rõ mức trả nợ tối thiểu, lãi suất, phương thức tính lãi và thứ tự thu hồi nợ; phí chỉ được thu theo biểu phí đã công bố và phải báo trước tối thiểu 7 ngày khi thay đổi.
Tính: lãi tháng đầu và số tháng hết nợ
Khi đã có đủ 3 con số, bước tính bắt đầu bằng lãi tháng đầu, vì con số này cho biết khoản trả của bạn có đủ sức làm giảm nợ gốc hay không. Lãi tháng đầu bằng dư nợ nhân với lãi suất năm rồi chia cho 12. Với ví dụ của bài viết: 20.000.000 × 30% / 12 = 500.000 đồng.
Quy tắc kiểm tra: khoản trả mỗi tháng phải lớn hơn lãi tháng đầu. Trả đúng 500.000 đồng thì toàn bộ tiền trả chỉ bù phần lãi vừa phát sinh, dư nợ đứng yên ở 20.000.000 đồng và không bao giờ hết. Trả ít hơn 500.000 đồng thì dư nợ còn tăng lên dù bạn vẫn trả đều. Khoản trả 1.000.000 đồng/tháng trong ví dụ vượt qua ngưỡng này, mỗi tháng sau khi bù lãi còn dư 500.000 đồng để giảm gốc trong tháng đầu, và phần gốc giảm được sẽ lớn dần khi dư nợ thu hẹp.
Số tháng ≈ -ln(1 – dư nợ × lãi suất tháng / khoản trả) / ln(1 + lãi suất tháng), với lãi suất tháng = APR / 12. Với dư nợ 20.000.000 đồng, APR 30%/năm (lãi suất tháng 2,5%) và khoản trả 1.000.000 đồng/tháng, kết quả là 28,07, làm tròn lên 29 tháng vì kỳ cuối chỉ trả phần còn lại.
Mô phỏng từng tháng theo cùng quy tắc cho kết quả khớp với công thức. Tháng đầu: 20.000.000 đồng cộng 500.000 đồng lãi rồi trừ 1.000.000 đồng tiền trả, còn 19.500.000 đồng. Tháng thứ hai phát sinh 487.500 đồng lãi, sau khi trả còn 18.987.500 đồng. Đến tháng thứ 29, tổng lãi cộng dồn là 8.071.852 đồng và tổng tiền gốc cộng lãi là 28.071.852 đồng.
Lưu ý khi đọc kết quả: phép tính trên tính lãi theo tháng, còn ngân hàng tính lãi theo ngày trên dư nợ thực tế, theo dạng dư nợ × lãi suất năm × số ngày / 365. Con số thực tế trên sao kê vì vậy có thể lệch đôi chút so với dự phóng theo tháng, nhất là khi trong kỳ có giao dịch mới hoặc một khoản trả về muộn vài ngày.
Đối chiếu và chốt kế hoạch
Sau khi tính tay, bạn có thể mở Tính thời gian trả hết nợ thẻ tín dụng của Công Cụ Việt và nhập đúng 3 con số của ví dụ: dư nợ 20.000.000 đồng, khoản trả 1.000.000 đồng/tháng, APR 30%/năm. Kết quả trả về là 29 tháng, tổng lãi 8.071.852 đồng, tổng tiền 28.071.852 đồng, khớp với phép tính tay ở mục trước. Sự khớp nhau này là điểm kiểm tra có giá trị: nếu công cụ cho ra con số khác xa phép tính tay, khả năng cao là một đầu vào đã nhập sai, thường là nhầm APR theo tháng với APR theo năm hoặc nhầm hạn mức với dư nợ.
Phép đối chiếu thứ hai đáng làm là đặt phương án trả cố định cạnh phương án chỉ trả tối thiểu. Mức thanh toán tối thiểu phổ biến bằng 5% dư nợ, cộng thêm lãi và phí phát sinh nếu có, và con số này giảm dần theo dư nợ. Mô phỏng cùng quy tắc tính theo tháng cho thấy: tháng đầu trả 1.000.000 đồng, tháng thứ hai chỉ còn 975.000 đồng, sau 12 tháng vẫn còn gần 14,8 triệu đồng. Trả theo cách này cần 120 tháng, tức 10 năm, tổng lãi lên đến 18.807.061 đồng, gấp hơn 2 lần so với phương án trả cố định 1.000.000 đồng/tháng. Kết quả này lý giải vì sao mức tối thiểu chỉ nên xem là ngưỡng giữ tài khoản không bị tính chậm trả, không nên dùng làm kế hoạch trả nợ chính.
Cũng cần nhớ những khoản nằm ngoài mô hình dự phóng. Phí chậm trả, ví dụ biểu phí ACB quy định 3% trên dư nợ cuối kỳ chưa thanh toán, tối thiểu 300.000 đồng và tối đa 1.000.000 đồng, không nằm trong phép tính lãi. Tiền rút mặt cũng vậy: khoản rút bị tính lãi ngay từ ngày rút và chịu phí rút tiền, biểu phí OCB ghi 4% số tiền giao dịch, tối thiểu 100.000 đồng/lần. Chi tiêu mới và lãi suất thay đổi đều làm thời gian thực tế dài hơn dự phóng, nên khi các yếu tố này xuất hiện, cách xử lý đúng là cập nhật lại dư nợ và APR rồi chạy lại dự phóng từ đầu.
Chốt lại, quy trình gồm 4 bước: gom đúng 3 con số từ sao kê và hợp đồng, tính lãi tháng đầu để kiểm tra khoản trả có đủ bù lãi không, mô phỏng hoặc dùng công cụ để ra số tháng và tổng lãi, rồi đối chiếu với phương án trả tối thiểu trước khi chốt kế hoạch. Bạn có thể thử lại với chính số liệu của bạn trên Tính thời gian trả hết nợ thẻ tín dụng để xem khoản trả nào vừa sức ngân sách mà vẫn rút ngắn được thời gian nợ.
Checklist áp dụng nhanh
- Chốt 3 con số từ sao kê gần nhất: dư nợ tại mốc đã chọn, APR đúng hạng thẻ, khoản trả duy trì được nhiều tháng.
- Kiểm tra khoản trả lớn hơn cả lãi tháng đầu và mức tối thiểu trên sao kê, nếu không thì nâng khoản trả hoặc cắt chi tiêu mới.
- Chạy lại dự phóng mỗi khi dư nợ hoặc APR thay đổi, rồi đối chiếu với sao kê kỳ tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Thẻ có nhiều mức lãi cho mua sắm và rút tiền thì tính thế nào? Mỗi nhóm giao dịch chịu một mức lãi riêng, nên phép tính một APR chỉ là ước lượng. Cách xử lý thực tế là tách dư nợ rút tiền ra tính riêng với mức lãi của nhóm đó, rồi cộng tổng lãi của hai phần lại.
Đang trả góp 0% thì khoản trả góp có làm lệch dự phóng không? Khoản trả góp đến hạn thường được cộng vào số tiền tối thiểu phải trả trong kỳ, nhưng phần gốc trả góp không chịu lãi như dư nợ mua sắm thông thường. Khi lập kế hoạch, bạn nên trừ phần trả góp ra khỏi dư nợ chịu lãi để tránh tính lãi trên số tiền vốn không bị tính lãi.
Trả vượt mức tối thiểu nhưng vẫn dưới lãi tháng đầu thì sao? Tài khoản không bị tính phí chậm trả vì đã vượt mức tối thiểu, nhưng dư nợ vẫn tăng vì tiền trả chưa bù hết lãi phát sinh. Trường hợp này cần nâng khoản trả lên trên lãi tháng đầu càng sớm càng tốt, vì mỗi tháng trôi qua đều cộng thêm lãi trên dư nợ lớn dần.
Kết quả trên là dự phóng theo các giả định đã nêu trong bài, không thay thế sao kê hay xác nhận của ngân hàng phát hành thẻ.
